Δεν τρώω ψάρι. Καθόλου.

Δεν είναι κάτι για το οποίο είμαι ιδιαίτερα περήφανος, ούτε φυσικά κάτι που θα πρότεινα ως διατροφική επιλογή. Απλώς δεν μου αρέσει και εδώ και πολλά χρόνια το ψάρι ουσιαστικά απουσιάζει από τη διατροφή μου.

Για μεγάλο διάστημα δεν είχα αναρωτηθεί ιδιαίτερα τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Μέχρι που η διατροφολόγος μου μού πρότεινε να προσέξω περισσότερο την πρόσληψη Ωμέγα-3. Και τότε μου γεννήθηκε μια πολύ απλή ερώτηση: αν δεν τρώω καθόλου ψάρι, τι είναι αυτό που κανονικά θα έπαιρνα από αυτό και τώρα μπορεί να λείπει από τη διατροφή μου;

Κάπως έτσι ξεκίνησε η δική μου αναζήτηση γύρω από τα Ωμέγα-3. Και όσο περισσότερο έψαχνα, τόσο περισσότερο συνειδητοποιούσα ότι ήξερα πολύ λιγότερα απ’ όσα νόμιζα.

Μια μικρή σημείωση πριν συνεχίσουμε: παρακάτω θα συναντήσεις όρους όπως EPA, DHA και ALA. Πιθανότατα κάποιους τους έχεις δει πολλές φορές σε συσκευασίες ή άρθρα χωρίς να ξέρεις ακριβώς τι σημαίνουν. Κάπως έτσι ήμουν κι εγώ. Γι’ αυτό θα προσπαθήσω να σου μεταφέρω όσα έμαθα όσο πιο απλά γίνεται.

Ωμέγα-3 δεν σημαίνει απλώς «ιχθυέλαιο»

Ένα από τα πρώτα πράγματα που ανακάλυψα είναι ότι όταν λέμε «Ωμέγα-3» δεν μιλάμε για ένα μόνο λιπαρό οξύ. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι και οι τρεις που συναντάμε συχνότερα είναι το ALA, το EPA και το DHA.

Το ALA βρίσκεται κυρίως σε φυτικές τροφές, όπως ο λιναρόσπορος, οι σπόροι chia και τα καρύδια. Το EPA και το DHA βρίσκονται κυρίως στα ψάρια και στα θαλασσινά, ιδιαίτερα στα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η σαρδέλα, το σκουμπρί και η ρέγγα.

Το σώμα μας μπορεί να μετατρέψει ένα μέρος του ALA σε EPA και στη συνέχεια σε DHA, όμως αυτή η μετατροπή είναι περιορισμένη. Γι’ αυτό οι άμεσες διατροφικές πηγές EPA και DHA έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Και εδώ, αν το σκεφτείς, άρχισε για μένα να αποκτά διαφορετικό νόημα το γεγονός ότι δεν τρώω ψάρι. Δεν σήμαινε ότι η διατροφή μου δεν περιείχε καθόλου Ωμέγα-3. Σήμαινε όμως ότι μία από τις σημαντικότερες άμεσες πηγές EPA και DHA έλειπε εντελώς από αυτήν.

Τελικά, τι είναι το EPA και το DHA;

Αν έχεις κοιτάξει ποτέ μια συσκευασία Ωμέγα-3, πιθανότατα έχεις δει αυτά τα δύο αρχικά. Εγώ για χρόνια τα έβλεπα χωρίς να τους δίνω ιδιαίτερη σημασία.

Το EPA (εικοσιπενταενοϊκό οξύ) και το DHA (δοκοσαεξαενοϊκό οξύ) είναι δύο μακράς αλύσου Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα – με απλά λόγια, δύο συγκεκριμένες μορφές Ωμέγα-3 με μεγαλύτερη μοριακή «αλυσίδα», τις οποίες το σώμα μας χρησιμοποιεί σε πολλές διαφορετικές λειτουργίες.

Το DHA, για παράδειγμα, αποτελεί σημαντικό δομικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών και βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο και στον αμφιβληστροειδή. EPA και DHA έχουν επίσης μελετηθεί εκτενώς σε σχέση με το καρδιαγγειακό σύστημα και τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων.

Δεν χρειάζεται όμως να θυμάσαι τα επιστημονικά τους ονόματα. Αν καθόμασταν μαζί για έναν καφέ, αυτό που θα ήθελα να κρατήσεις από όλα τα παραπάνω είναι κάτι πολύ πιο απλό: όταν θέλεις να καταλάβεις τι πραγματικά σου προσφέρει μια πηγή Ωμέγα-3, το EPA και το DHA είναι δύο από τα πρώτα στοιχεία που αξίζει να κοιτάξεις.

Πόσο ψάρι θα έπρεπε να τρώμε;

Αυτό ήταν φυσικά ένα από τα επόμενα πράγματα που θέλησα να μάθω. Και ανακάλυψα ότι οι διεθνείς διατροφικές οδηγίες συστήνουν την τακτική κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών. Η American Heart Association, για παράδειγμα, συστήνει δύο μερίδες ψαριού την εβδομάδα, ιδιαίτερα λιπαρού ψαριού, στο πλαίσιο ενός υγιεινού διατροφικού προτύπου.

Και φυσικά δεν έχουν όλα τα ψάρια την ίδια περιεκτικότητα σε EPA και DHA. Τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, η σαρδέλα και το σκουμπρί, αποτελούν πολύ πλουσιότερες πηγές από αρκετά πιο άπαχα ψάρια.

Κάπου εδώ η δική μου περίπτωση ήταν αρκετά ξεκάθαρη. Δεν χρειαζόταν να υπολογίσω αν τρώω μία ή δύο μερίδες την εβδομάδα. Έτρωγα μηδέν. Και αυτός ήταν ο λόγος που άρχισα να βλέπω διαφορετικά τη σύσταση της διατροφολόγου μου.

Μερικές φορές το να τρέφεσαι καλύτερα δεν ξεκινά από αυτά που πρέπει να προσθέσεις στη διατροφή σου. Ξεκινά από το να καταλάβεις τι λείπει ήδη από αυτήν.

Για μένα αυτή ήταν ίσως η σημαντικότερη αλλαγή στον τρόπο που άρχισα να βλέπω το θέμα.

Και τι σχέση έχουν τελικά τα Ωμέγα-3 με την καρδιά;

Αν υπάρχει μία σύνδεση που οι περισσότεροι έχουμε ακούσει, είναι αυτή: Ωμέγα-3 = καλό για την καρδιά. Κι εγώ κάπως έτσι το είχα στο μυαλό μου.

Όταν όμως άρχισα να ψάχνω περισσότερο, ανακάλυψα ότι η πραγματική εικόνα είναι πιο ενδιαφέρουσα και αρκετά πιο σύνθετη. Η τακτική κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών ως μέρος ενός υγιεινού διατροφικού προτύπου συνδέεται με οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Για τα συμπληρώματα, όμως, δεν είναι επιστημονικά σωστό να πούμε απλώς ότι «παίρνω Ωμέγα-3 και προστατεύω την καρδιά μου».

Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημείο στο οποίο τα δεδομένα είναι αρκετά πιο ξεκάθαρα: τα EPA και DHA μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων, με την επίδραση να εξαρτάται και από τη δόση. Σε περιπτώσεις πολύ υψηλών τριγλυκεριδίων χρησιμοποιούνται μάλιστα ειδικές φαρμακευτικές δόσεις Ωμέγα-3 υπό ιατρική καθοδήγηση.

Και εδώ κατάλαβα κάτι που νομίζω ότι αξίζει να γνωρίζουμε όλοι. Το γενικό «τα Ωμέγα-3 ρίχνουν τη χοληστερίνη» που είχα κι εγώ ακούσει δεν περιγράφει σωστά την πραγματικότητα. Δεν επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο τα τριγλυκερίδια, την “κακή” LDL και την “καλή” HDL χοληστερόλη. Επομένως, η πραγματική εικόνα είναι πιο σύνθετη από μία φράση όπως «ρίχνουν τη χοληστερίνη».

Και ξέρεις κάτι; Αυτός είναι ένας από τους λόγους που μου αρέσει πλέον να ψάχνω λίγο περισσότερο κάτι πριν υιοθετήσω μια φράση μόνο και μόνο επειδή την έχω ακούσει πολλές φορές.

Κάπου εκεί θυμήθηκα και κάτι από την εγκυμοσύνη της Παρασκευής

Καθώς διάβαζα για το DHA, θυμήθηκα ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που είχα συναντήσει τα Ωμέγα-3 στη ζωή μου. Κατά την εγκυμοσύνη της Παρασκευής, ο γιατρός μας είχε μιλήσει για αυτά και μας είχε συστήσει τη χρήση τους.

Τότε ακολουθήσαμε απλώς την ιατρική σύσταση. Χρόνια αργότερα άρχισα να καταλαβαίνω καλύτερα το γιατί.

Το DHA είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη, ειδικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και των ματιών. Γι’ αυτό και διεθνείς οργανισμοί δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην επαρκή πρόσληψη DHA και EPA κατά την εγκυμοσύνη, είτε μέσω κατάλληλων τροφών είτε, όταν χρειάζεται και με καθοδήγηση επαγγελματία υγείας, μέσω συμπληρωμάτων.

Μου έκανε εντύπωση ότι κάτι που είχα ακολουθήσει χρόνια πριν ως μια απλή οδηγία του γιατρού μας, τώρα άρχιζα επιτέλους να καταλαβαίνω τι υπήρχε πίσω από αυτήν.

Μετά έμαθα να κοιτάζω διαφορετικά μια συσκευασία Ωμέγα-3

Αυτό ίσως είναι και το πιο πρακτικό πράγμα που κράτησα από όλη την αναζήτηση. Μια συσκευασία μπορεί να γράφει με μεγάλα γράμματα «1.000 mg Fish Oil». Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περιέχει 1.000 mg EPA και DHA.

Στην πραγματικότητα, η περιεκτικότητα των συμπληρωμάτων διαφέρει σημαντικά. Γι’ αυτό, από τότε που άρχισα να καταλαβαίνω καλύτερα το θέμα, όταν κοιτάζω ένα Ωμέγα-3 δεν μένω πλέον στην μπροστινή πλευρά της συσκευασίας. Γυρίζω την ετικέτα και ψάχνω: Πόσο EPA περιέχει; Πόσο DHA; Και πόσο από αυτά λαμβάνω πραγματικά στην ημερήσια ποσότητα;

Αυτό δεν σε κάνει ειδικό στη διατροφή. Σε κάνει απλώς λίγο πιο ενημερωμένο καταναλωτή.

Το να ξέρεις τι αγοράζεις δεν σημαίνει να απομνημονεύεις επιστημονικούς όρους. Σημαίνει να ξέρεις ποιες ερωτήσεις πρέπει να κάνεις.

Και για μένα αυτή είναι ίσως μία από τις μεγαλύτερες αξίες της γνώσης γύρω από τη διατροφή.

Και τότε κοίταξα διαφορετικά και το Super Omega

Το Super Omega είναι ένα προϊόν της εταιρείας με την οποία συνεργάζομαι εδώ και χρόνια και ήταν ήδη μέρος της δικής μου καθημερινότητας. Μόνο που πλέον ήξερα καλύτερα τι έπρεπε να κοιτάξω.

Η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα των τριών καψουλών παρέχει συνολικά 1.260 mg Ωμέγα-3, από τα οποία 630 mg είναι EPA και 420 mg DHA. Περιέχει επίσης β-γλυκάνη και έλαιο νυχτολούλουδου.

Δεν ήταν λοιπόν πλέον για μένα απλώς «ένα συμπλήρωμα με fish oil». Μπορούσα να διαβάσω την ετικέτα και να καταλάβω τι ακριβώς μου έδινε. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στο να χρησιμοποιείς κάτι επειδή σου είπαν ότι «κάνει καλό» και στο να έχεις καταλάβει γιατί το έχεις επιλέξει.

Ίσως η σωστή ερώτηση δεν είναι «τι πρέπει να πάρω;»

Ξεκίνησα αυτή την αναζήτηση επειδή δεν τρώω ψάρι. Στην πορεία έμαθα περισσότερα για τα Ωμέγα-3, κατάλαβα τι είναι το EPA και το DHA, ξεκαθάρισα πράγματα που μέχρι τότε θεωρούσα δεδομένα και, κυρίως, έμαθα να κοιτάζω διαφορετικά τις επιλογές μου.

Δεν πιστεύω ότι όλοι χρειάζονται το ίδιο συμπλήρωμα ούτε ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί να αντικαταστήσει μια σωστή διατροφή. Πιστεύω όμως ότι υπάρχει μια ερώτηση που αξίζει να κάνουμε λίγο συχνότερα: Τι υπάρχει συστηματικά στη διατροφή μου — και τι απουσιάζει συστηματικά από αυτήν;

Για μένα η απάντηση ήταν ξεκάθαρη: το ψάρι απουσίαζε. Για εσένα μπορεί να είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Και ίσως εκεί ακριβώς ξεκινά η ουσιαστική φροντίδα της διατροφής μας: όχι από το επόμενο προϊόν που θα προσθέσουμε, αλλά από το να καταλάβουμε πρώτα τι πραγματικά χρειαζόμαστε.

Θέλεις να μάθεις περισσότερα;

Αν έχεις κάποια συγκεκριμένη ερώτηση για το Super Omega ή θέλεις να συζητήσουμε προσωπικά περισσότερα για το προϊόν, μπορείς να επικοινωνήσεις απευθείας μαζί μου ή να μου γράψεις στο Instagram.

Αν πάλι θέλεις να βλέπεις τις προσφορές, τα προγράμματα και τις ενημερώσεις που μοιράζομαι με τους πελάτες μου, μπορείς να μπεις στο group πελατών μου.

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν υποκαθιστούν μια ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Σε περίπτωση εγκυμοσύνης, λήψης φαρμακευτικής αγωγής, διαγνωσμένου προβλήματος υγείας ή σημαντικών αποκλίσεων στις εξετάσεις αίματος, συμβουλεύσου τον γιατρό ή τον επαγγελματία υγείας που σε παρακολουθεί.